Bildung & schnitzel – Coens column

De afgelopen vijf dagen heb ik het Leidse leven gelaten voor wat het is, en zwierf ik wat door het heerlijke Duitsland. Terwijl ik voor sommigen figuurlijk, voor anderen letterlijk de grens overschreed, en de woorden ‘Alle menschen werden brüder’ uit de speakers van mijn auto klonken, dwaalden mijn gedachten af.

Duitsland heeft niet alleen in de vorige eeuw een dominant personage afgeleverd. Aan het begin van de negentiende eeuw leefde Wilhelm von Humboldt. Een echte Duitser die niet vies was van een opdringerige mening, en vanwege zijn enorme macht en invloed al snel de Bildungsdictator werd genoemd. Von Humboldt was echter een dictator van het meer verlichte soort. Hij pleitte voor universitaire veranderingen in de vorm van academische vrijheid, en eenheid van onderwijs en wetenschap. Het door hem geïntroduceerde begrip Bildung hield in dat het ontwikkelen van objectieve, wetenschappelijke vaardigheden werd gecombineerd met het subjectieve vermogen tot, bijvoorbeeld, rechtvaardig handelen en moreel oordelen.

Dit overdenkend, kwam ik tot de conclusie dat mijn bezoek aan Duitsland perfect paste in dit academische lustrumjaar, dat in het teken staat van ratio en emotie. Had ik verdomme onbewust toch aan dat vermaledijde thema gehoor gegeven! Mijn hoofd zei dat ik dat niet had kunnen weten, maar mijn gevoel zei dat ik beter had moeten opletten. Zie hier: het lustrumthema op microniveau.

Ik moest denken aan mijn oma. Toen een tijdje geleden mijn (lesbische) zus bekendmaakte dat ze een Duitse vriendin had, kon mijn oma een licht wantrouwen niet onderdrukken. Natuurlijk was ze blij voor mijn zus, maar toen het Duitse tuig voor het eerst werd getoond hoorde je haar bijna denken: ‘Sinds de muur is gevallen laten ze ook alles maar toe…’

Ach ja. De Duitse vriendin is weer verdwenen. Ze studeert als het goed is nog steeds in Berlijn, aan de Humboldt-Universität, waar ze wordt gebildet tot een rechtvaardig handelend Duits mensch. Daar kun je er tenslotte nooit genoeg van hebben, hoor ik mijn oma zeggen.

Ondertussen reed ik niet naar Berlijn, maar richting Heidelberg. Ik liet de ratio varen en mijn emotie spreken; ik zocht mijn eerste jägerschnitzel. Goedkoop, vet en smaakvol. Tevreden zat ik in het restaurant, terwijl buiten alle menschen brüder probeerden te worden.

Coen van Beelen

Be Sociable, Share!

Leave a Reply