Coens column – Woordmisbruik

Wie had dat kunnen denken. Het criminele PVV-neefje van Frits Wester heeft zich schuldig gemaakt aan machtsmisbruik, zo is overal te lezen, omdat hij in functie van wachtmeester in het leger ‘het’ met twee leerlingen heeft gedaan. Het gaat me hier niet om de feitelijke daad – en dan bedoel ik, voor de duidelijkheid, de daad waarvoor het Tweede-Kamerlid is veroordeeld. Daar branden immers al genoeg columnisten hun kromgetypte handen aan. Wat ik interessant vind is dat ene woordje dat in de berichtgeving, maar vooral in de commentaren, te pas en te onpas wordt genoteerd: machtsmisbruik.

Het problematische van het woord zit ‘m in het eerste gedeelte, ‘macht’. Wat is macht? In elk geval iets wat in een democratie te allen tijde gecontroleerd dient te worden. Wanneer heeft iemand macht? Een christen zou kunnen zeggen dat God macht heeft, omdat hij alles weet en alles kan. Dat verklaart meteen waarom democratie een menselijke uitvinding is, en hoe het komt dat de grootste secularisering heeft plaatsgevonden in de eeuw waarin het algemeen kiesrecht is ingevoerd. Nee, God zag al vroeg in dat al dat democratische geleuter alleen maar gedonder in de tent geeft. Gewoon lekker absoluut heersen, dat werkt toch het efficiëntst. Maar dit terzijde.

Enfin, God heeft dus macht. Maar geldt dat ook, om even een maatschappelijk treetje omlaag te gaan, voor een hoogleraar? Ja, zullen mensen zeggen. Als hij of zij een relatie met een student begint is dat machtsmisbruik. Maar waarom eigenlijk? Als een hoogleraar en een student verliefd worden, die liefde consumeren en daar gelukkig mee zijn, misbruikt die hoogleraar dan zijn macht? Uiteraard is hij in staat de academische loopbaan van die student te beïnvloeden, maar alleen het feit dat iets mogelijk is vormt wel een zeer mager bewijs. Bovendien gelden er regels die ervoor zorgen dat bij een dergelijke misstap gepaste maatregelen worden genomen. De macht is een gereguleerde, verworven macht die niet absoluut is.

Natuurlijk kan het voorkomen dat iemand met een hogere machtspositie die rang probeert te gebruiken voor persoonlijk gewin, ten koste van ondergeschikten. Maar wanneer je bij voorbaat rücksichtslos op elk geval het predikaat machtsmisbruik plakt, doe je hetzelfde als wanneer je iedere pedofiel per definitie een kinderverkrachter zou noemen.

Eigenlijk mag er maar één beroepsgroep machtsmisbruik worden verweten, en dat zijn de wiskundeleraren.

Coen van Beelen

Be Sociable, Share!

Leave a Reply